Jak obliczyć ilość wosku i olejków do świecy? - praktyczny kalkulator proporcji

Zrobienie świecy, która pali się równo i pachnie „jak z półki premium”, to trochę jak pieczenie ciasta: liczy się przepis i dokładne proporcje. Zamiast „na oko”, przechodzimy na wagę i prosty wzór. W tym artykule pokażę Ci, jak krok po kroku policzyć, ile wosku wlać do formy lub słoika i ile dodać olejku do świecy, by uzyskać zapach dokładnie taki, jak lubisz. Do tego dostajesz mini kalkulator proporcji i ściągę z szybkimi przeliczeniami. Gotowy/a? Zaczynajmy!

Dlaczego proporcje mają znaczenie?

Właściwe proporcje to stabilny płomień, brak tunelowania, czyste ścianki szkła i wyraźny, ale nieprzytłaczający aromat. Zbyt mało olejku - świeca pachnie tylko w słoiku. Za dużo - może dymić, kruszyć się, słabiej zastygać albo „pocić się” na powierzchni. Dobrze dobrany stosunek wosku do zapachu wpływa też na czas palenia i hot throw (czyli intensywność zapachu podczas palenia) oraz cold throw (jak pachnie na zimno).

Krok 1: Ustal pojemność naczynia i realny poziom wypełnienia

1. Zmierz do pełna objętość naczynia (w ml), używając wody i miarki.
   

2. Zaplanuj poziom wypełnienia (najczęściej 85-90%), żeby zostawić elegancki margines od krawędzi.
   

3. Objętość robocza = pojemność × poziom wypełnienia.
   Przykład: słoik 200 ml, wypełnienie 90% → 200 × 0,90 = 180 ml.
   

Krok 2: Przelicz objętość na masę wosku

Wosk odmierzamy na wadze (gramy). Do szybkiego planowania możesz przyjąć orientacyjnie:

• wosk sojowy: ok. 0,90 g/ml
  

• parafina: ok. 0,88-0,90 g/ml
  

• wosk kokosowy/bees-blendy: zwykle w przedziale 0,86-0,92 g/ml
  

To wartości orientacyjne - różne receptury mają różną gęstość. Najpewniej wyjdzie, jeśli zrobisz własną próbkę (odmierz znaną objętość wosku i zważ po rozpuszczeniu).

Wzór:
masa wosku [g] = objętość robocza [ml] × gęstość [g/ml]

Przykład: 180 ml × 0,90 g/ml = 162 g wosku (orientacyjnie).

Krok 3: Ile olejku zapachowego do świecy?

W praktyce najczęściej liczymy procent od masy wosku. Producent wosku podaje też maksymalny ładunek zapachu (np. 6-10%). Zawsze sprawdź kartę techniczną.

Wzór - wariant 1 (zalecany):
olejek [g] = masa wosku [g] × procent zapachu

Wzór - wariant 2 (od masy całkowitej):
olejek [g] = masa całkowita [g] × procent zapachu
Różnice między wariantami są niewielkie przy niskich procentach, ale trzymaj się jednego sposobu, by móc porównywać wyniki.

Przykładowe zakresy startowe:

• wosk sojowy + olejek zapachowy: 6-8%
  

• blend kokosowy/sojowy: 6-10% (zależnie od wosku)
  

• ile olejku eterycznego do świecy? Dla olejków eterycznych zwykle 3-6%, bo są bardziej „kapryśne” (wpływ na płomień, stabilność i alergeny). Zawsze testuj w małych próbkach.
  

Kalkulator proporcji - szybki przepis na liczby

Chcesz gotowca? Proszę. Wybierz jedną metodę i trzymaj się jej w całym projekcie.

Kalkulator (wariant 1: procent od masy wosku)

1. Policz masę wosku:
    masa wosku = objętość robocza × gęstość
   

2. Policz olejek:
    olejek = masa wosku × procent zapachu
   

3. Masa mieszanki do wlania ≈ masa wosku + olejek
   

Przykład - świeca 200 ml, 90% wypełnienia, wosk sojowy, 7% zapachu:

• objętość robocza: 200 ml × 0,90 = 180 ml
  

• masa wosku: 180 ml × 0,90 g/ml = 162 g
  

• olejek: 162 g × 0,07 = 11,34 g
  

• razem do wlania: ok. 173-174 g (zaokrąglij do wygodnych wartości)
  

Kalkulator (wariant 2: procent od masy całkowitej)

Załóż, że chcesz wlać 170 g mieszanki i 7% to zapach:
olejek = 170 × 0,07 = 11,9 g, wosk ≈ 158,1 g.

Wybierz jeden wariant i testuj - ważna jest powtarzalność.

Ściąga: ile dodać olejku do świecy na 100 g wosku?

Ta tabelka to ekspresowy kalkulator aromatu do bazy w praktyce: dobierasz procent i patrzysz, ile wsypać/wlać na 100 g wosku. Dla innych mas po prostu przemnóż.

Jak dobrać procent do typu zapachu?

• Lekkie nuty (herbata, ogórek, ozonowe, cytrusy) często wymagają wyższych procentów w granicach zaleceń.
  

• Cięższe nuty (wanilia, drzewne, żywiczne) nierzadko niosą się w powietrzu lepiej - spróbuj 6-7%.
  

• Olejek eteryczny bywa subtelniejszy w świecy niż w dyfuzorze - zacznij od 3-5% i testuj.
  

Pamiętaj: kartę techniczną wosku i olejku traktuj jak GPS - prowadzi do bezpiecznego celu.

Najczęstsze błędy przy dobieraniu proporcji

1. Liczenie „na oko” - różnice 1-2 g potrafią zmienić zachowanie świecy. Zawsze używaj wagi.
   

2. Przekraczanie maksymalnego ładunku zapachu - zamiast mocniejszego aromatu możesz dostać dymienie, płaską powierzchnię lub „pocenie” świecy.
   

3. Zły moment dodania olejku - dodawaj w zalecanej temperaturze producenta wosku (często 60-70°C dla sojowych), mieszaj 1-2 minuty, by równomiernie rozproszyć molekuły.
   

4. Brak czasu na „curing” (dojrzewanie) - świeca potrzebuje zwykle 7-14 dni (woski roślinne), by zapach w pełni się rozwinął.
   

5. Mieszanie różnych metod liczenia - raz od wosku, raz od masy całkowitej. Trudniej porównać wyniki i wyciągnąć wnioski.
   

6. Ignorowanie średnicy naczynia a dobór knota - nawet idealne proporcje zapachu nie pomogą, jeśli knot jest za mały (tunelowanie) albo za duży (dymienie).
   

Mini procedura testowa (Twoja powtarzalność w 5 krokach)

1. Zważ pusty słoik i zanotuj.
   

2. Policz objętość roboczą i masę wosku wg gęstości.
   

3. Dobierz procent zapachu (np. 6-8% dla wosku sojowego).
   

4. Rozpuść wosk, dodaj olejek w odpowiedniej temperaturze, mieszaj równomiernie.
   

5. Wylej, ostudź, zostaw do curingu, a potem wykonaj test palenia (pierwsza sesja 2-3 h; lustro topnienia powinno dojść prawie do krawędzi).
   

„Ile olejku do wosku sojowego?” - przykłady na szybko

• Słoik 120 ml, 90% wypełnienia, sojowy, 6%
   objętość robocza: 108 ml → masa wosku ≈ 97 g → olejek ≈ 5,8 g → razem ≈ 103 g
  

• Słoik 300 ml, 90% wypełnienia, sojowy, 8%
   objętość robocza: 270 ml → masa wosku ≈ 243 g → olejek ≈ 19,4 g → razem ≈ 262263 g
  

Traktuj je jako punkt wyjścia. Każdy wosk, olejek i naczynie to trochę inna „osobowość”.

Olejki zapachowe vs. eteryczne - na co uważać?

• Olejki zapachowe (kompozycje perfumeryjne) zwykle dają lepszy hot throw przy typowych stężeniach (6-8%).
  

• Olejki eteryczne są naturalne, ale w świecach bywa, że pachną subtelniej i lubią niższe procenty (3-6%). Sprawdź też temperaturę zapłonu i zalecenia IFRA producenta kompozycji.
  

• Nigdy nie zakładaj, że „więcej = lepiej”. Czasem 1% różnicy zmienia wszystko.
  

A co z miksami wosków?

Mieszanki (np. sojowo-kokosowe) często lepiej „niosą” zapach i ładnie wygładzają powierzchnię. Zasada liczenia ta sama, ale gęstość i maksymalny ładunek zapachu mogą być inne. Zrób próbkę 1-2 świec na 6%, 7% i 8% - porównaj cold/hot throw, wygląd i czystość płomienia.

Podsumowanie - Twój prosty kalkulator proporcji

1. Zmierz pojemność i przyjmij 85-90% wypełnienia.
   

2. Przelicz ml → g: masa wosku = ml × gęstość (np. 0,90 g/ml dla sojowego).
   

3. Wybierz procent zapachu (z karty wosku/olejku), policz:
   olejek = masa wosku × % zapachu.
   

4. Zanotuj wyniki, trzymaj się jednej metody i testuj.
   

Dzięki temu wiesz już, ile olejku zapachowego do świecy dodać i ile olejku do wosku sojowego wyjdzie najlepiej w Twoim słoiku. Reszta to już przyjemna praktyka: mieszanie, testy i… zachwyty domowników.

Masz swoje liczby i chcesz je szybko przeliczyć na kolejne rozmiary? Skorzystaj z tej ściągi (na 100 g wosku) i pomnóż. A jeśli pracujesz z inną gęstością - podmień ją we wzorze i gotowe. Niech Twoja świeca zapali miłość do precyzji!